Hiệu quả từ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững ở Gia Lai

Các dự án CTMTQG giảm nghèo được tỉnh Gia Lai tập trung thực hiện đồng bộ, đúng quy định.

Kịp thời phân bổ nguồn vốn thực hiện

Sau sáp nhập, tỉnh Gia Lai mới có diện tích tự nhiên hơn 21.550 km², trở thành tỉnh có diện tích lớn thứ hai cả nước, dân số ước tính khoảng 3,5 triệu người; có 135 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 110 xã và 25 phường. Để triển khai hiệu quả chính sách giảm nghèo, tỉnh đã ban hành hệ thống các văn bản chỉ đạo, quản lý tổ chức thực hiện và thường xuyên rà soát, kịp thời sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn; thành lập, kiện toàn Ban Chỉ đạo các CTMTQG từ tỉnh đến cơ sở. Ban Chỉ đạo các cấp đã thực hiện tốt vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành thực hiện Chương trình trên địa bàn; các sở, ngành chủ quản CTMTQG giảm nghèo bền vững và các sở, ngành có liên quan đã chủ động phối hợp, kịp thời giải quyết các vấn đề vướng mắc, phát sinh trong quá trình thực hiện Chương trình.

Với vai trò là cơ quan thường trực giúp việc Ban Chỉ đạo về CTMTQG giảm nghèo bền vững, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành của tỉnh hướng dẫn cho UBND cấp xã chủ động, đề xuất triển khai cụ thể từng dự án, chính sách của Chương trình đến được với hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, người dân sinh sống trên địa bàn xã nghèo.

Tổng kinh phí thực hiện CTMTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 phân bổ cho tỉnh Gia Lai là hơn 1.689 tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư phát triển là 717 tỷ đồng, vốn sự nghiệp là 971 tỷ đồng. Tổng kinh phí giải ngân ước thực hiện đến ngày 30/6/2025 là 1.237 tỷ đồng, đạt 73,24% kế hoạch vốn, trong đó vốn đầu tư phát triển là 519/717 tỷ đồng, đạt 72,31%; vốn sự nghiệp là 718/971 tỷ đồng, đạt 73,93%.

Từ nguồn vốn được phân bổ, tỉnh đã tập trung hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế – xã hội các huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển và hải đảo; đa dạng hóa sinh kế, phát triển các mô hình giảm nghèo; hỗ trợ phát triển sản xuất, cải thiện dinh dưỡng; phát triển giáo dục nghề nghiệp, việc làm bền vững; hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn huyện nghèo… Trong đó, đối với Dự án 1: Hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế – xã hội huyện nghèo An Lão và Kông Chro, tổng kinh phí phân bổ là 568 tỷ đồng (trong đó vốn đầu tư phát triển là 511 tỷ đồng, vốn sự nghiệp là 56,8 tỷ đồng). Kết quả, thực hiện Tiểu dự án 1: Hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế – xã hội huyện nghèo An Lão và Kông Chro, đã thực hiện đầu tư trên 127 công trình cơ sở hạ tầng về giao thông, thủy lợi, giáo dục, y tế, văn hoá, hệ thống nước sạch, nâng cấp, đầu tư mới một số tuyến điện, duy tu các tuyến đường xã, thị trấn trên địa bàn huyện An Lão cũ và huyện Kông Chro cũ. Ước giải ngân đến năm 2025 là 428/451 tỷ đồng, đạt 95% kế hoạch vốn đã phân bổ. Đối với Tiểu dự án 2: Đề án hỗ trợ huyện nghèo An Lão thoát khỏi tình trạng nghèo, đặc biệt khó khăn giai đoạn 2022-2025, kết quả đã triển khai thực hiện 03 công trình trọng tâm, trọng điểm tạo kết nối, liên kết vùng (cầu Bến Nhơn, cầu Sông Đinh, đường bao quanh thị trấn An Lão), kinh phí thực hiện và giải ngân đến ngày 30/6/2025 là 97,3 tỷ đồng, đạt 87,39% kế hoạch.

Tỷ lệ hộ nghèo giảm vượt kế hoạch đề ra

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, CTMTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 được tỉnh triển khai thực hiện đảm bảo đúng quy định, đạt hiệu quả cao, góp phần vào sự tăng trưởng, phát triển kinh tế – xã hội của địa phương. Việc trố trí nguồn lực cho CTMTQG giảm nghèo bền vững của Trung ương và của tỉnh được đảm bảo và kịp thời. Mặc dù điều kiện kinh tế – xã hội còn nhiều khó khăn, song tỉnh Gia Lai đã bố trí nguồn ngân sách địa phương để đối ứng thực hiện Chương trình đảm bảo theo quy định tại Quyết định số 02/2022/QĐ-TTg ngày 18/01/2022 của Thủ tướng Chính phủ.

Cơ bản việc thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra trong giai đoạn 2021- 2025 đã được các cấp, các ngành và địa phương của hai tỉnh Bình Định cũ và Gia Lai cũ thực hiện đạt theo kế hoạch đề ra; các chính sách, dự án giảm nghèo đã thực hiện kịp thời đầy đủ cho hộ nghèo, hộ cận nghèo về tín dụng ưu đãi, y tế, giáo dục, nhà ở, nước sinh hoạt, thông tin, việc làm, tiền điện…; cơ sở hạ tầng tại huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn tiếp tục được đầu tư, hoàn thiện. Năm 2025, huyện nghèo An Lão thoát huyện nghèo giai đoạn 2022-2025 theo Quyết định số 880/QĐ-TTg ngày 22/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ.

Cùng với đó, các hoạt tuyên truyền nâng cao nhận thức cho nhân dân, cán bộ, đảng viên cơ sở được thực hiện thường xuyên, nhất là tại vùng nghèo, vùng khó khăn. Hầu hết người dân tại huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn đã nắm bắt được chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về công tác giảm nghèo bền vững, có ý thức nỗ lực vươn lên thoát nghèo.

Giai đoạn 2022-2024, tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh Bình Định cũ giảm bình quân 1,23%/năm (có 26.792 hộ nghèo thoát nghèo); tỷ lệ hộ cận nghèo giảm bình quân 1,06%/năm (có 18.509 hộ cận nghèo thoát cận nghèo). Dự kiến đến cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo khu vực Bình Định cũ còn 0,62% với 2.775 hộ, giảm 0,39% so với năm 2024, (đã có 1.742 hộ nghèo thoát nghèo); tỷ lệ hộ cận nghèo 1,1% với 4.906 hộ cận nghèo, giảm 1,08% so với năm 2024 (đã có 4.798 hộ cận nghèo thoát cận nghèo).

Bên cạnh kết quả đạt được, Gia Lai vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn như: việc hướng dẫn triển khai từ Trung ương chưa đầy đủ, thiếu thống nhất, gây khó khăn cho các địa phương trong xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện. Hộ nghèo, hộ cận nghèo cuối giai đoạn 2021-2025 phần lớn người cao tuổi, người khuyết tật, đối tượng bảo trợ xã hội nên việc thoát nghèo hết sức khó khăn. Gia Lai cũ là tỉnh có tỷ lệ người đồng bào dân tộc thiểu số cao, một số phong tục, tập quán lạc hậu của người đồng bào dân tộc thiểu số gây ảnh hưởng đến việc sản xuất, tiêu dùng; cơ sở hạ tầng vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn hạn chế, cần đầu tư nguồn lực lớn để đầu tư nâng cấp. Hộ nghèo, hộ cận nghèo chủ yếu là người dân tộc thiểu số có nhận thức không đồng đều, thiếu kiến thức tổ chức sản xuất, chưa biết cách tích lũy vốn để phát triển kinh tế; còn nặng tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào nhà nước hoặc trông chờ vào nguồn tài trợ của các tổ chức, cá nhân khác. Một số người dân thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo không có nhu cầu tham gia các lớp đào tạo nghề. Bên cạnh đó, một bộ phận hộ nghèo thuộc diện người già cô đơn, ốm đau thường xuyên, đông con, thiếu đất sản xuất hoặc bị tai nạn, bệnh hiểm nghèo, thậm chí một số hộ nghèo do lười lao động, tư tưởng không muốn thoát nghèo, an phận nghèo.

Để công tác giảm nghèo tiếp tục đạt hiệu quả cao, tỉnh Gia Lai kiến nghị Quốc hội sớm có chủ trương về CTMTQG để hỗ trợ cho một bộ phận yếu thế hộ nghèo, hộ cận nghèo, người làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp có mức sống trung bình và người lao động có thu nhập thấp trong giai đoạn 2026-2030; Sớm quy định chuẩn nghèo và người lao động có thu nhập thấp cho giai đoạn 2026-2030 thay thế Nghị định số 07/2021/NĐ-CP ngày 27/01/2021 và Nghị định số 30/2025/NĐ-CP ngày 24/02/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 07/2021/NĐ-CP quy định chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021-2025 phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế – xã cho từng thời kỳ; kịp thời ban hành chính sách, dự án nhằm hỗ trợ cho nhóm đối tượng yếu thế để đảm bảo an sinh xã hội trong giai đoạn 2026-2030./.

Hồng Phượng | tcnnld.vn